Doğu Sibirya’da bulunan Mirny elmas madeninin atıl kalmasıyla oluşan devasa yapay çukura yerleşen Görünmez Gökdelen, kent ve maden çukuru arasındaki sınırı eritecek kamusal kullanımlar öneriyor.

2004 yılına kadar faaliyet gösteren Mirny elmas madeninin kapatılmasının ardından bölge popülerliğini kaybetmiş, maden çukuru da geniş bir atıl alan olarak kalmış. Sosyal açıdan yetersiz bir ortam oluşmuş. Görünmez Gökdelen projesi de bölgede meydana gelen fiziksel ve sosyal sorunlara çözüm bulmak amacıyla tasarlanmış.

002

Gökdelenin en üst kotu, çukurun kentle buluştuğu kota denk geliyor ve kentin ana akslarından birinin bakmak gibi davranıyor. Bu da, sokak yaşantısının dikey düzlemde de devam ettirileceği anlamına geliyor. Yapı sayesinde, kent ve çukur arasında güçlü bir iletişim kurup kör çukuru kamusal bir alana dönüştürmek amaçlanıyor. Yapı bir anlamda çukurun kente katılmasını sağlayacak ve yeni bir işlev yüklenecek, bunu yaparken de kent siluetine katılmayacak. Yer altına doğru uzanan yapı, tüm kalabalığını da bu şekilde gizliyor.

Yapı, kentle kurduğu ilişkiyi kuvvetlendirmek için üç katlı kamusal bir alana sahip. Kamusal katların planları, Mirny’nin yolları referans alınarak oluşturulmuş, ana bulvarların uzantıları devam ettirilmiş. Ana meydana ulaşım da peyzaj ve kat organizasyonlarıyla planlanmış. Yatay ve dikey sirkülasyon ve kamusal alanlar çeşitli aktivite alanlarıyla desteklenmiş.

004

Gökdelenin tasarımında iklim koşulları da göz önüne alınmış. Yaklaşık 965 metre derinliğe ve 4 kilometre genişliğe sahip çukura yerleşen yapı, güneşin hareketi değerlendirilerek konumlandırılmış. Sibirya’nın sert iklim koşulları altında güneşten en etkin şekilde yararlanabilmek önem kazanmış ve cephelerde buzlu cam tercih edilmiş. Hava akımının ve ışığın yapının derinliklerine ulaşmasını sağlamak için “Güneş Galerisi” olarak adlandırılan bir açık alan tasarlanmış. Yapının ısıtılması ve soğutulması da jeotermal enerjiyle sağlanmış.

Proje: Taner Keskin, Efil Erdoğan, Adel Gürel

*TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde Tolga Hazan tarafından yürütülen Stüdyo 3 proje dersi kapsamında hazırlanan proje CTBUH Uluslararası Öğrenci Yarışması’nda Mansiyon ödülüne layık görülmüştür.